Xã Sơn Dương: Công trình xử lý rác thải chưa phát huy hiệu quả

Được đăng bởi Nặc danh  |  lúc  21:31 0 Nhận xét

Nhằm cải thiện môi trường nông thôn, xử lý rác thải hữu cơ tại chỗ, Trạm thu gom và xử lý rác thải tại xã Sơn Dương, huyện Lâm Thao được đầu tư xây dựng và bàn giao sử dụng vào cuối năm 2012. Tuy nhiên, sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động, đến nay trạm thu gom và xử lý rác thải đã chưa phát huy hiệu quả như mong muốn, khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi.

Công trình thu gom, xử lý rác thải tại xã Sơn Dương có tổng diện tích trên 900m2 bao gồm các hạng mục: Nhà chính khu xử lý, lò xử lý rác hữu cơ, nhà trực sản xuất, hệ thống sân, cổng, tường rào, điện nước… với tổng kinh phí khoảng 2 tỷ đồng. Hệ thống xử lý rác thải theo công nghệ ủ rác hữu cơ thành phân vi sinh, rác sau khi được thu gom về sẽ được phân loại thành rác hữu cơ và vô cơ. Rác vô cơ tiếp tục được chuyển đi xử lý ở nơi khác, còn rác hữu cơ sẽ được cho vào hệ thống bể ủ để thành phân vi sinh. Rất tiếc, sau hơn 2 tháng nhận bàn giao và vận hành, lò xử lý rác đã ngưng hoạt động.

Được biết đây là công trình nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Khi bàn giao công trình, xã được tiếp nhận 6 xe rác đẩy tay, 2.400 thùng rác nhựa các loại như thùng rác nhựa 120 lít, thùng rác 240 lít và 1 số dụng cụ bảo hộ lao động cho công nhân… Trước khi đi vào hoạt động, xã đã tổ chức nhiều buổi tuyên truyền về phân loại rác tại nguồn, ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường cho người dân. Song thực tế khi đi vào hoạt động đã nảy sinh nhiều vấn đề khó khăn. Các hộ dân không thực hiện theo đúng hướng dẫn nên rác vô cơ và hữu cơ không được phân loại ngay từ nguồn. Sau khi thu gom rác thải ra khu tập trung và xử lý rác, thành viên tổ thu gom lại phải phân loại rác theo phương pháp thủ công. Cả tổ thu gom có 6 người trong khi mức lương của họ chỉ trên 1 triệu đồng/người/tháng nên không đủ nhân lực và kinh phí để phân loại rác. Trong khi đó, đặc thù của xã Sơn Dương vẫn là xã thuần nông, nông nghiệp vẫn chiếm vai trò chủ đạo vì vậy tại hộ gia đình, rác hữu cơ vẫn được các hộ tự ủ để làm phân bón. Chính vì vậy, lượng rác hữu cơ không đáng kể, không đủ để lò hoạt động. Ông Đỗ Đức Thắng – Chủ tịch UBND xã Sơn Dương cho biết: “Theo thiết kế, lò xử lý rác có dung tích khoảng 20m3, khi mới hoạt động chúng tôi cũng tiến hành phân loại rác và ủ rác. Song lượng rác hữu cơ quá ít, mỗi ngày chỉ có khoảng 0,5m3, chúng tôi đã gom lượng rác hữu cơ trong thời gian dài mới đủ công suất của lò. Nhưng từ đó lại phát sinh vấn đề lượng rác bị tồn quá lâu gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Mặt khác mẻ rác hữu cơ đầu tiên tiến hành ủ nhưng không thành công vì nhiều lý do. Từ đó cho đến nay, hệ thống xử lý rác nói trên ngừng hoạt động, khu xử lý rác đến nay là nơi tập kết rác để chuyển đi xử lý”.

Khi được hỏi về hướng xử lý trong thời gian tới, Chủ tịch UBND xa Sơn Dương cho biết thêm: “Với mức thu phí vệ sinh môi trường 5.000 đồng/khẩu như hiện nay chỉ vừa đủ để trả lương cho nhân công và phí vận chuyển rác. Công trình xử lý rác chưa phát huy được hiệu quả theo đúng như thiết kế nhưng nếu vận hành lại hệ thống phải tốn thêm nhân công phân loại và trên thị trường có rất nhiều loại phân bón tốt, giá cả thấp, nên sản phẩm phân vi sinh khó lòng được tiếp nhận nên trước mắt vẫn tập kết và chuyển đi xử lý”.

Việc vận hành trạm xử lý rác thải bằng công nghệ này gặp nhiều khó khăn do người dân không có thói quen phân loại rác cũng như sử dụng phân vi sinh, lâu dần trạm không thể hoạt động được. Công nghệ xử lý rác thải thành phân bón đảm bảo phát triển môi trường bền vững, tuy nhiên chi phí xử lý cao hơn so với chi phí xử lý bằng công nghệ chôn lấp. Rác thải sinh hoạt thường lẫn lộn giữa vô cơ và hữu cơ, trong khi đó đầu vào của hệ thống chỉ tiếp nhận nguồn rác hữu cơ. Đầu vào xử lý rác không thông nên đầu ra tắc là chuyện dễ hiểu.

Chị Nguyễn Thị Nguyệt – Tổ trưởng tổ thu gom rác thải xã Sơn Dương cho biết: “Là người trực tiếp thu gom tôi thấy rác thải chủ yếu là rác vô cơ, lượng rác hữu cơ rất ít vì người dân vẫn tận dụng trong chăn nuôi, trồng trọt nên không đủ lượng rác cần thiết để ủ. Nếu để đủ lượng rác hữu cơ khoảng 20m3 thì phải tích rác gần một tháng như trước đây thì sẽ gây ô nhiễm ra môi trường. Vì vậy hệ thống xử lý rác thành phân vi sinh rất khó áp dụng về cả lý do về nhân công và khối lượng rác. Chúng tôi rất mong trong thời gian tới có biện pháp xử lý hữu hiệu để tránh lãng phí công trình”.

Trước khi xây dựng chắc chắn đã khảo sát nhu cầu thực tế, tính khả thi của công trình nên khi công trình bị bỏ không vì bất kỳ lý do gì cũng là điều đáng suy nghĩ. Công trình tiền tỷ đến nay chỉ là địa điểm tập kết rác vì vậy rất cần có giải pháp để công trình mang dấu ấn nông thôn mới này phát huy hiệu quả, mang đúng ý nghĩa là công trình cải thiện vệ sinh môi trường nông thôn. Để mô hình lò xử lý rác thải hoạt động tốt, cần nghiên cứu xây dựng quy chế, kế hoạch cụ thể, phù hợp điều kiện thực tế ở địa phương. Trong khi nguồn vốn hạn hẹp, có rất nhiều công trình điện, đường, trường, trạm cần đầu tư nên đây cũng là bài học kinh nghiệm cho việc đầu tư xây dựng những công trình để công trình thực sự hữu hiệu, tránh lãng phí.

Nguyễn Huế